Skip to Content
دستگیری سارقان مسلح در شهرستان آبادان
جانشین فرمانده انتظامی آبادان از دستگیری سارقان مسلح در مخفیگاهشان خبر داد. سرهنگ عزیزالله... مشاهده »
سیمای آبادان، بالاترین میزان بیننده در بین شبکه های استانی را از آن خود کرد
سیمای آبادان، بالاترین میزان بیننده در بین شبکه های استانی را از آن خود کرد

 

مدیر کل صداو سیمای مرکز آبادان گفت: سیمای این مرکز در بین 33 مرکز استانی صدا وسیما بالاترین...

نتایج نظرسنجی از مردم در بهار 99 درباره صدا و سیمای مرکز آبادان مشخص شد
نتایج نظرسنجی از مردم در بهار 99 درباره صدا و سیمای مرکز آبادان مشخص شد

صدا و سیمای مردم آبادان و خرمشهر

5084781_548.jpg
مسابقه دارت (به مناسبت هفته بسیج)
مسابقه دارت (به مناسبت هفته بسیج)
به مناسبت هفته بسیج در صدا و سیمای مرکز آبادان با حضور مدیر پایگاه بسیج مرکز آبادان آقای عیسی تراکمه و داوران محترم آقای سهیل عزیزی و آقای رضا کعبی برگزار شد. 15 نفر از خواهران مرکز در مسابقه شرکت کردن و به 3 نفر اول تا سوم جوایزی اهدا شد. ...
گزارش تصویری
گزارش تصویری
مرز شلمچه باز و تردد روان است
مرز شلمچه باز و تردد روان است
342381_817-2.jpg
مرز شلمچه باز و تردد روان است
سخنرانی رهبر معظم انقلاب اسلامی در روز جهانی قدس ۱۳۹۹
پخش سخنان رهبر معظم انقلاب از طریق فضای مجازی مرکز آبادان
سخنرانی رهبر معظم انقلاب اسلامی در روز جهانی قدس ۱۳۹۹
⏰ جمعه، ۲ خرداد ماه، ساعت ۱۲ ظهر ⬅️ به صورت پخش زنده از شبکه های مختلف رادیویی و تلویزیونی داخلی و بین المللی
⏰ جمعه، ۲ خرداد ماه، ساعت ۱۲ ظهر ⬅️ به صورت پخش زنده از شبکه های مختلف رادیویی و تلویزیونی داخلی و بین المللی
پخش سخنان رهبر معظم انقلاب از طریق فضای مجازی مرکز آبادان
heder-3.jpg
⏰ جمعه، ۲ خرداد ماه، ساعت ۱۲ ظهر ⬅️ به صورت پخش زنده از شبکه های مختلف رادیویی و تلویزیونی داخلی و بین المللی
⏰ جمعه، ۲ خرداد ماه، ساعت ۱۲ ظهر ⬅️ به صورت پخش زنده از شبکه های مختلف رادیویی و تلویزیونی داخلی و بین المللی
پخش سخنان رهبر معظم انقلاب از طریق فضای مجازی مرکز آبادان
139401210955247575072324_0.jpg
⏰ جمعه، ۲ خرداد ماه، ساعت ۱۲ ظهر ⬅️ به صورت پخش زنده از شبکه های مختلف رادیویی و تلویزیونی داخلی و بین المللی
دین و دفاع مقدس
سالروز آغاز امامت امام زمان (عج) تولد حضرت مهدی (عج) حکیمه خاتون...
دین و دفاع مقدس
امام حسن عسگری (ع) در سن 28 سالگی و پس از شش سال امامت در هشتم ربیع الاول سال ۲۶۰ هجری در شهر سامرا و...
پیشنهاد سایت
فرماندار آبادان: موضوع درگیری در منطقه بریم آبادان اختلافی شخصی بوده و مسئله ای امنیتی به دنبال نداشته...
دین و دفاع مقدس
معرفی شهدای آبادان و خرمشهر کاری از فضای مجازی مرکز آبادان
ترنم و ترانه

ترنم و ترانه

ترنم و ترانه نام برنامه ایی است که روزهای جمعه از ساعت 20:30 به صورت زنده به روی آنتن می رود برنامه ایی که در قالب درخواست های مردمی برای پخش آهنگ های درخواستی شنوندگان ...

تغذیه و سلامت

تغذیه و سلامت


تغذیه و سلامت

بسمه تعالي

ماه مبارك رمضان، ماه ميهماني خدا و پرهيز از گناهان است. فلسفه و تشريع روزه داري،

تمرين و مراقبت نفس براي رسيدن به مراتب بالاي تقوا و خويشتن سازي است كه خود

لازمه رسيدن به كمال است. ظاهر اين تمرين ويژه، خودداري از خوردن و آشاميدن از

سپيده صبح تا شامگاه و پرهيز از ديگر ممنوعات است ولي در حقيقت پايش گوش، چشم

و همه اندام ها از حرام و ناشايستگي هاست.

اهميت و نقش تغذيه صحيح در اين ايام مبارك بر كسي پوشيده نيست و مطالعات

متعدد نشان داده است كه روزه داري در كنار اجراي برنامه غذايي صحيح در اين دوران در

پيشگيري و كنترل بيماري هاي غيرواگير بسيار مفيد و كم ك كننده است. توجه به جايگاه

تغذيه در ايام ماه مبارك رمضان وارائه توصيه هاي كاربردي و قابل اجرا موضوعي است كه

در اين كتابچه مورد توجه قرار گرفته و حاصل تلاش بي شائبه آقاي دكتر حامد پورآرام در

دفتر بهبود تغذيه جامعه و سركار خانم ميترا ابتهي از انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع

غذايي كشور است. دراين كتابچه سعي شده است تا مطالب علمي تغذيه اي با نگارشي

آسان و قابل فهم به همگان منتقل شود. توفيق روز افزون ايشان را از خداوند متعال

خواستارم.

2

دكتر زهرا عبداللهي

سرپرست دفتر بهبود تغذيه جامعه، معاونت بهداشت

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

ماه مبارک رمضان، ماه مهمانی خدا و نزول بركات بي پايان خداوندي است. ماه رمضان،

فرصت مناسبي براي انسان هاست تا از بندگي نفس رها شده و با خويشتن داري در سايه ی

اين تمرين انسان ساز به جايگاه هاي بالاتر بندگي خدا دستي ابند. ظاهر اين تمرين ويژه،

خودداري از خوردن و آشاميدن از سپيده ی صبح تا شامگاه و پرهيز از ساير محرّمات است.

اما حقيقت آن، پايش گوش، چشم و همه ی اندام ها از حرام و ناشايستگي هاست. مسلمانان،

روزه داري را براي كاهش وزن يا اثرات مفيد پزشكي آن انجام نمي دهند، بلكه آن را كي

فريضه ی الهي می دانند كه در قرآن به آن توصيه شده است.

مولاي متقيان، امير مؤمنان علي در غررالحكم )صفحه ی 203 ( مي فرمايند: «روزه ی

دل از انديشه ی گناهان، برتر از روزه ی شكم از خوردن و آشاميدن است. »

خداوند ح يكم با توجه به وضعيت و توان انسان ها، روزه را براي تمامي افرادي كه به سن

تكليف رسيده اند، واجب فرموده است. در آيه ی 183 سوره ی بقره آمده است:

«اي اهل ايمان! همان گونه كه روزه گرفتن را به پيشينيان توصيه كرده بوديم، روزه

گرفتن را بر شما نیز واجب كرديم؛ شايد بدينوسيله تقوا پيشه كنيد. »

مطالعات متعددي نقش مؤثر روزه داري را بر سلامت؛ به خصوص بر روي تنظیم فشار

خون، کاهش سطوح چربي هاي خون، كنترل وزن و بهبود بيماري هاي مختلف نشان

داده اند. در اغلب بيماري هایي كه عادات غذايي غلط، چاقي و افزايش وزن در بروز آنها

دخالت دارند، روزه داري مفيد است. در طول روزه داري، دستگاه گوارش براي چندين

ساعت خالي مي ماند و در واقع اين دستگاه و سيستم اعصاب مركزي كه در هضم و جذب

مواد غذايي دخالت دارند، استراحت ميك نند و بعد از روزه داري به نحو بهتري اعمال خود

را به انجام مي رسانند.

تحقيقات نشان داده که روزه گرفتن براي مبتلايان به چربي خون بالا مفيد است؛ البته

میزان فایده بستگي به يكفيت و كميت غذاي مصرفي و تغ ييرات وزن دارد. با گسترش

تحقيقات در این زمینه، اثرات مفید روزه داري بر روي قلب، ريه، كبد، چشم ها، غدد

داخلي، فاكتورهاي خوني و عملكرد دستگاه عصبي مشاهده شده است.

به طور كلي پيروي از كي برنامه ی غذايي صحيح در ماه مبارك رمضان از اهميت

ويژه اي برخوردار است، تا هم بتوان عادات غذايي غلط را اصلاح كرد و هم از بركات

معنوي اين ماه بهره برد.

3

اصول كلي تغذيه در ماه مبارك رمضان

تغذیه ی صحیح در ماه مبارک رمضان مانند سایر اوقات، به معنی رعایت

دو اصل تنوع و تعادل در برنامه ی غذایی است. «تنوع » به معنی استفاده از

گروه های غذایی اصلی شامل نان و غلات، شیر و موادلبنی، سبزی ها، میوه ها

و گروه گوشت و جایگزین های آن؛ «تعادل » بدین معنی است که از همه ی

گروه های غذایی به مقدار کافی مصرف شده و از کم خوری و پرخوری پرهیز

شود. انواع گروه های غذایی و جایگزین های آن در زیر به اختصار شرح داده

شده است.

1. گروه نان و غلات

انواع نان، برنج، ماكاروني، گندم و جو در اين

گروه قرار دارند. اين گروه تأمينك ننده ی انرژي،

بعضي از ويتامين هاي گروه ب، آهن و مقداري

پروتئين است. توصيه مي شود افراد بزرگسال روزانه 6 تا 11 واحد از مواد

غذايي اين گروه مصرف كنند. مقدار مصرف این گروه از مواد غذایی بسته به

جثه ی افراد، سن، جنس و میزان تحرک آن ها متفاوت است.

هر واحد از گروه نان و غلات عبارت است از: كي برش 30 گرمي معادل كي

كف دست از انواع نان هاي تافتون و سنگك يا چهار كف دست نان لواش، يا

نصف ليوان برنج يا ماكاروني پخته.

مصرف نان های سبوس دار مثل نان سنگک و نان جو بهتر از نان های بدون

سبوس است که از آرد سفید تهیه شده اند.

.................

.................

4

2. گروه سبزي ها

در اين گروه، سبزي های غني از ويتامين C مثل

سبزي هاي برگي، گوجه فرنگي و فلفل دلمه اي؛

سبزي های غني از ويتامين A مثل هويج، کدو

تنبل و اسفناج؛ و ساير سبزي ها مانند كرفس،

بادمجان، كدو سبز، پياز، سيب زميني و ... قرار می گیرند. سبزي ها، مهم ترين

منبع انواع ويتامين، املاح و فيبر مورد نياز بدن هستند. توصيه مي شود

روزانه 3 تا 5 واحد سبزي مصرف شود.

هر واحد سبزي معادل كي ليوان سبزي برگي مثل كاهو و اسفناج، يا نصف

ليوان سبزي پخته يا سبزي خام خرد شده است.

3. گروه ميوه ها

در اين گروه، ميوه هاي غني از ويتامين C مثل

مركبات و کیوی؛ ميوه هاي غني از ويتامين A

مثل طالبي، زردآلو و انبه؛ سایر ميوه ها از جمله

سيب، گلابي، گيلاس، انگور، هندوانه، خربزه و ... قرار می گیرند.

ميوه ها نیز مانند سبزي ها مهم ترين منبع انواع ويتامين، املاح و فيبر مورد

نياز بدن هستند. توصيه مي شود روزانه 2 تا 4 واحد از انواع ميوه ها مصرف شود.

هر واحد ميوه معادل كي عدد ميوه متوسط مثل سیب، پرتقال، نارنگی و

هلو، يا كي چهارم ليوان طالبي، يا نصف ليوان حبه ی انگور، يا نصف ليوان

آب ميوه است.

.................

.................

.................

.................

5

4. گروه شير و لبنيات

اين گروه شامل شير، ماست، پنير، كشك و بستني

است. با مصرف مواد غذايي اين گروه، بخش مهمي از

نياز بدن به مواد مغذي مهم نظير پروتئين، كلسيم،

فسفر و بعضي از انواع ويتامين ها تامين مي شود. توصيه مي شود افراد

بزرگسال روزانه 2 واحد يا بيشتر از مواد غذايي اين گروه مصرف كنند.

هر واحد از اين گروه معادل كي ليوان شير، يا كي ليوان ماست، يا 60 - 45

گرم پنير )دو قوطي كبريت پنير(، يا كي ليوان كشك پاستوريزه، يا كي و

نيم ليوان بستني است.

5. گروه گوشت، حبوبات، و تخم مرغ

اين گروه شامل گوشت هاي قرمز )گوسفند و

گوساله(، گوشت هاي سفيد )مرغ، ماهي و پرندگان(،

امعاء و احشاء )جگر، دل، قلوه، زبان و مغز(، تخم مرغ،

حبوبات )نخود، لوبيا، عدس، باقلا، لپه و ماش( و مغز دانه هاي خوراكي )گردو،

بادام، فندق، پسته و انواع تخمه( است. با مصرف مواد غذايي اين گروه، بخش

مهمي از نياز بدن به مواد مغذي نظير پروتئين، آهن، روي و بعضي از انواع

ويتامين هاي گروه ب تأمين مي شود.

هر واحد از اين گروه برابراست با 60 گرم گوشت لخم پخته )دو قطعه خورشتي(،

يا دو عدد تخم مرغ، يا كي ليوان حبوبات پخته )حدود نصف ليوان حبوبات خام(،

يا دو سوم ليوان انواع مغز دانه ها )گردو، فندق، بادام، پسته و تخمه(.

براي افراد بزرگسال و سالم مصرف روزانه 2 تا 3 واحد از اين گروه توصيه

مي شود.

اين گروه براي رشد، خون سازي و سلامت دستگاه عصبي لازم است.

................. .................

.................

.................

6

سوخت و ساز بدن در روزه داری

در دو دهه ی اخير مطالعات متعددي روي

كم غذايي و يا بي غذايي ) Fasting ( صورت

گرفته و اثرات آن در سوخت و ساز بدن بررسي

شده است. البته ذكر اين نكته ضروري است كه

روزه داري اسلامي با انگيزه ی طاعت و بندگي

خدا و اطاعت امر او و در كمال نشاط و آمادگي

روحي صورت مي گيرد؛ در حالي كه Fasting

غالباً در شرايط خاص روحي، رواني و محيطي اتفاق مي افتد و لذا نمي توان نتايج

اين دو را كيسان فرض نمود و به يافته هاي مربوط به كم غذايي و يا بي غذايي

براي بررسي تغ ييرات در روزه داري اسلامي استناد كرد.

در روزه داري اسلامي، انسان در فاصله ی افطار تا سحر اين امكان را دارد تا با

انتخاب غذاي مناسب و آشاميدن آب و مايعات، به نيازهاي اساسي بدن پاسخ

درست و كافي بدهد؛ در حال كيه در Fasting غالبا اين وضعيت وجود ندارد.

همچنين در برخي از اديان گذشته روزه داري حدود 24 ساعت طول ميك شيد، اما

روزه داري در اسلام حتي در بلندترين روزهاي سال حدود 17 ساعت طول ميك شد.

كيي از وظايف اصلي مواد غذايي دريافتي، تأمين انرژي مورد نياز سلول هاي

بدن است. كربوهيدرات ها، چربي ها و پروتئين ها همگي مي توانند در بدن انرژي

توليد كنند، اما توليد انرژي مورد نياز براي بدن وظيفه ی اصلي كربوهيدرات ها

و كيي از وظايف چربي هاست. پروتئين ها به دليل نقش ساختاري خود در بدن،

مناسب توليد انرژي نيستند و به عنوان كي منبع گران انرژي از آن ها ياد مي شود؛

هر چند كه در گرسنگي هاي طولاني و پس از تخليه ی منابع كربوهيدرات و

چربي، چون سلول هاي مغز و سيستم عصبي فقط از گلوكز )ساده ترین شکل

كربوهيدرات( براي توليد انرژي استفاده ميك نند، به ناچار براي تأمين گلوكز

مورد نياز، پروتئين هاي موجود در بدن و بخصوص ماهيچه ها تجزيه شده و سبب

تحليل ماهيچه ها مي شوند.

7

در حقيقت، وظيفه اصلي كي برنامه ی غذايي صحيح در ماه مبارك رمضان كه در

آن گرسنگي طولاني مدت وجود دارد، ممانعت و يا به حداقل رساندن بروز اين حالت و

تجزيه نشدن بافت ماهيچه اي است.

در برخي از منابع توصيه شده است كه در ماه مبارك رمضان، افرادی که اضافه وزن

دارند، بهتر است ميزان دريافت مواد غذايي را نسبت به ساير ايام 20 % كاهش دهند، كه

در اين صورت پيروي از كي برنامه ی غذايي صحيح و كنترل شده، با سوزاندن و حذف

چربي هاي اضافه در بدن، سبب كاهش وزن و در نهايت سبب بالا بردن سطح سلامت

فرد و جامعه مي شود؛ چرا كه چاقي و اضافه وزن، منشأ اصلي بسياري از بيماري هاي

متابول كي و غيرواگير است، كه متأسفانه مرگ و مير بالايي را به خود اختصاص مي دهند

و اين خود از فوايد و تاثيرات مهم روزه داري در كنترل بيماري هاست.

سایر افراد که اضافه وزن ندارند، می توانند سطح دریافت انرژی روزانه ی خود را در

ماه رمضان مانند سایر ایام حفظ نمایند، که در این صورت در پایان ماه رمضان تغییر

محسوسی در وزن آن ها ایجاد نمی شود. در کل می توان گفت که افزایش یا کاهش وزن

افراد در پایان ماه مبارک، به عوامل مختلفی مانند: وضعیت اضافه وزن و چاقی فرد قبل

از ورود به ماه رمضان، نحوه ی تغذیه فرد در این ایام و وضعیت فعالیت های

بدنی او در طول ماه بستگی دارد. به همین دلیل، در پایان ماه مبارک

رمضان افرادی که به این نکات توجه نمی کنند، به اضافه وزن

مبتلا می شوند. این افراد ممکن است که از فواید معنوی

این ماه بهره ی کافی برده باشند، اما خود را از بهره های

جسمی این ماه محروم نموده اند.

علاوه بر این، ایام ماه مبارک رمضان فرصت خوبی

برای ترک رفتارهای نادرست )مانند: پرخاش کردن،

ادای کلمات زشت و قسم خوردن ...( است. در

سایه ی تمرین یک ماهه که این اعمال و رفتارها

در طول روز کنار گذاشته می شوند، آمادگی لازم

برای ترک دایمی آن ها نیز فراهم می شود و فرد

می بیند که توان کافی برای ترک کامل این اعمال

را در سایر ایام نیز دارد. در زیر مختصراً به برخی

8

از این فواید اشاره شده است:

- روزه، عامل تقویت اراده - روزه، عامل صبر و استقامت

- روزه، آموزش دهنده ی قناعت - روزه، عامل درک رنج و آلام گرسنگان

- روزه، عامل نظم و انضباط - روزه، عامل ترغیب به عبادت

- روزه، عامل بازدارنده از گناه و کنترل شهوت

روزه داری در گروه های ویژه

1. کودکان و نوجوانان

خداوند متعال در آیه ی 183 سوره ی بقره با رعایت وضعیت جسمانی و تحمل انسان ها،

روزه را برای همه کسانی که به سن تکلیف رسیده اند واجب نموده است. اما در عین حال در

آیه ی 185 سوره ی بقره، کسانی را که به دلیل بیماری و شرایط خاص جسمانی از روزه داری

آسیب خواهند دید و یا گرفتار رنج و عذاب می شوند، از انجام این تکلیف شرعی و الهی معاف

نموده است. لذا دختران و پسرانی که به سن تکلیف نرسیده اند - به خصوص آنهایي كه از نظر

جثه كوچك و كم وزن هستند- بهتر است روزه ی كامل نگيرند. اما اگر مايلند در برنامه ی سحر

و افطار شركت كنند، مي توان آن ها را تشويق كرد؛ چون در اين ايام، گرمي حضور اعضاي

خانواده در کنار سفره ی سحر و افطار و محيط سرشار از معنويت، آن ها را به وجد خواهد آورد و

خاطره ی شيريني برايشان خواهد بود و شروع خوبی برای شرکت دادن آن ها در واجبات دینی

است. کودکان و نوجوانانی که به سن تكليف رسيده و توان جسمی کامل دارند و به عبارت

دیگر، وزن و قد متناسب با سن خود را دارند، بر اساس تکلیف دینی باید روزه ی کامل بگیرند.

به اين افراد چون در سن رشد هستند، توصیه می شود :

- از مصرف زیاد مواد قندي ساده )زولبيا و باميه و انواع شيريني جات( خصوصاً در

وعده ی سحري اجتناب نمايند، چون مصرف زیاد اين مواد ابتدا سبب افزایش قندخون

شده و در پی آن موجب افت قند خون می شود و توانايي يادگيري آن ها را در طول

روز كاهش مي دهد.

- چون حجم معده ی آن ها نسبت به بزرگسالان كوچك است، پس بايد به حجم غذاي

9

روزه مانع درس خواندن نمی شود بهتر است دانش آموزان و دانشجويان درس

خواندن را از صبح زود شروع كنند و ساعات آخر روز را براي استراحت بگذارند

مصرفي آن ها دقت نمود و تا جاي ممكن وعده هاي غذايي آن ها را اضافه نمود. در اين

افراد، كي افطار سبك و سپس گنجاندن وعده ی شام توصيه مي شود.

- آن هايي كه سال نخست روزه داري را آغاز ميك نند، به توجهات بيشتري نياز دارند.رعايت

تنوع و تعادل در استفاده از تمامي گروه هاي غذايي بسيار مهم و ضروري است و منابع خوب

پروتئيني )انواع گوشت، ماهي و حبوبات( بايد در برنامه ی غذايي آن ها گنجانده شود.

- مواد غذايي مقوي و پر انرژي مانند خرما و موز باید در برنامه غذايي آن ها باشد.

- از دريافت كافي گروه شير و لبنيات در اين افراد مطمئن شويم )حداقل دو وعده در روز(.

- در اين دوران از مصرف انواع هله هوله ها و مواد غذايي كم ارزش، كه فقط پرك ننده حجم

معده هستند بايد خودداري گردد.

- بعد از افطار براساس توصیه پزشک و متخصص تغذیه از شربت ها و قرص های ویتامین

مناسب سن دانش آموز استفاده نمایند تا نگرانی های والدین برای ایجاد کمبودهای تغذیه ای

در این ماه بر طرف شود.

2. زنان باردار و شيرده

كيي از سؤالات رايج زنان باردار اين است كه آيا روزه تأثير

نامطلوبي بر سلامت جنين آن ها دارد؟ به لحاظ فيزيولوژ كيي شايد

در وهله ی اول پاسخ اين سؤال مثبت باشد، چون روزه گرفتن با

بالا بردن سطح كتون بادي ها )موادي كه در كاهش قند خون و به

دليل تجزيه ی چربي ها در خون مجتمع مي شوند( مي تواند به مغز،

دستگاه عصبي و هوش جنين آسيب وارد نمايد. اما بررسي هاي

دهه ی اخير نشان داده كه روزه داري در مادران باردار بر هوش

جنين تأثير نامطلوب نداشته است.

در برخي از منابع دوره ی 9 ماهه ی بارداري را به سه دوره ی 3

ماه تقسيم نموده و در خصوص تأثير روزه در اين 3 دوره اعلام نظر

نموده اند. با توجه به مقالات متعدد و بررسي هاي به عمل آمده،

مي توان گفت كه اگر جنين رشد خوبي داشته و وزن و فشار خون

مادر، طبيعي باشد، كالري و مواد غذايي كافي )با مشورت متخصص

تغذيه( دريافت نمايد و بيماري خاصي نداشته باشد، با نظر موافق

پزشك معالج می تواند روزه بگیرد.

10

در مادران شيرده نيز از آنجا كه در 6 ماهه ی اول شيردهي، تنها منبع غذايي نوزاد شير

مادر است و ديده شده كه روزه داري سبب اختلال در شيردهي و به دنبال آن اختلال در

وزن گيري كودك مي گردد، بهتر است در اين ايام از روزه داري خودداري نمايند، اما پس

از اين دوران با شروع تغذيه ی كمكي و به شرط اينك ه مادر شيرده از برنامه ی غذايي

صحيح پيروي نمايد، گرفتن روزه منعي ندارد.

3. سالمندان

سالمندان اگر روزه مي گيرند، بايد مراقبت بيشتري کنند؛ چون

کاهش ميزان آب در بدن سالمندان و كاهش قند خون، ممكن

است باعث سرگيجه شود و اين گونه سرگيجه ها اگر موجب از حال

رفتن و افتادن شود، براي سالمندان خطر آفرين است.

سالمندان عموماً از مشكلات دهان و دندان رنج مي برند، لذا

مصرف ميوه ی رنده شده، شير كم چرب، انواع سوپ ها و آش ها در

وعده های افطار و سحر و نوشيدن چاي كمرنگ در فاصله ی افطار

تا سحر براي آنان مفيد است و مي تواند تعادل آب و مواد معدنی را

در بدن آنان برقرار كند.

4. ورزشکاران

پيشرفت هاي علمي و صنعتي سبب شده است كه بسياري از

فعاليت هاي روزمره كه قبلاً با كمك عضلات بدن و صرف انرژي به

انجام مي رسيد، به كمك ماشين و با يكفيت بهتري انجام شود و

لذا كم تحركي و بي تحركي در زندگي روزانه جاي خود را باز نموده

است، كه متعاقب آن عوارض و بيماري هاي ناشي از كم تحركي

امروزه در همه ی جوامع ديده مي شود.

پرهیز از بی تحرکی در ماه مبارك رمضان نيز بايد مورد توجه قرار

گيرد، زيرا انجام فعاليت منظم بدني سبب بهبود عملكرد و كارايي

سيستم هاي موجود در بدن مي شود. در واقع انجام فعاليت هاي

11

منظم مختص ورزشكاران حرفه اي نيست و تمامي افراد با توجه به شرايط و توانايي خود

بايد به اين توصيه ها عمل نمايند. فعاليت بدني زماني مؤثر خواهد بود كه به طور متوسط

3 تا 5 روز در هفته )يا كي روز در ميان( و به مدت 30 تا 60 دقيقه در روز انجام شود.

فعاليت كمتر از 3 روز در هفته و کمتر از 30 دقیقه در هر بار تأثير چندانی در بالا بردن

آمادگي جسماني و بالا بردن كارايي بدن نخواهد داشت.

به طور كلي پيشنهاد مي شود:

- به طور كلي بهتر است در فاصله ی سحر تا افطار از انجام فعاليت شدید بدني و

ورزش اجتناب نموده و انجام اين گونه فعاليت ها را به ساعتی بعد از صرف افطار موكول

نما ييم؛ خصوصاً فعاليت هاي سنگين ورزشي بايد پس از صرف افطار باشد.

- بهترين زمان براي انجام ورزش حداقل كي ساعت پس از صرف افطار است.

- ورزشكاران؛ افطاري سبك، كم چرب، حاوي قندهاي پيچيده )خرما، توت خشك، نان

و سيب زميني( و کمی قند ساده با مشورت متخصص تغذيه مصرف نمايند.

- ورزشكاران بهتر است انجام فعاليت هاي ورزشي را كي روز در ميان انجام دهند، تا

ضمن انجام استراحت كافي، فرصت مناسبي براي بازسازي

منابع انرژي بدن فراهم گردد.

- قبل از انجام حركات ورزشي، آب و يا مايعات مصرف نموده

و در حين ورزش نيز از مصرف مايعات و انواع نوشيدني هاي

كم شيرين و حاوي نمك دريغ نکنند.

- پس از انجام فعاليت ورزشي نيز بايد براي تكميل منابع

قندي عضلات، از مواد قندي پيچيده استفاده نمايند.

- انجام فعاليت شدید بدني و ورزش در حين روزه داري به

مدت بيش از 45 - 30 دقيقه توصيه نمي شود. اگر ورزش در

آب و هواي گرم و زير تابش اشعه ی خورشيد باشد، مدت زمان

آن از اين مقدار هم كمتر توصيه مي شود. در غير اين صورت

آسيب هاي ناشي از بروز كم آبي حتمي است.

- با توجه به محدوديت دريافت مايعات در هنگام روزه داري،

بايد از انجام فعاليت هاي روزمره زير نورخورشيد و محيط هاي

12

باز اجتناب نمود و اگر ناگزير به انجام

فعاليت هاي روزمره در محيط هاي باز و در

معرض تابش خورشيد هستيم، بايد زمان

آن را تا حد ممكن كاهش دهيم.

- ورزشکاران ضمن رعايت نکات ارایه

شده، بايد توجه داشته باشند در صورت

مجبور بودن به ورزش در طول زمان روزه داری، فعالیت ورزشی بايد به نحوی تنظيم

گردد تا با زمان افطار حداقل كي تا دو ساعت فاصله داشته باشد و برای انجام مسابقات

مهم در ماه مبارک رمضان با متخصص تغذيه مشورت نمايند.

5. بیماران

روزه در بيماران با توجه به نوع بيماري متفاوت است؛

چنان که در بعضي از بيماري ها مانند بيماران ديابت نوع

2، مفيد است و مي تواند به بهبود و درمان بيماري كمك

نمايد، ولي اکثر بيماران بايد نظر پزشك معالج خود را ملاك

اصلي قرار دهند و ضمن مشاوره با متخصص تغذیه اقدام

به روزه داری نمایند. به طور كلي بيماراني كه براي كنترل

بيماري خود مجبور به مصرف منظم دارو در طول روز هستند

نبايد روزه بگيرند.

13

الف- ديابت

بيماران مبتلا به ديابت نوع 1، ديابت دوران

بارداري و ديابتي هاي كنترل نشده نباید روزه

بگیرند، اما روزه داري براي بيماران ديابتي نوع

2 كه ديابت آنان به وسيله ی رژيم غذايي كنترل

شده، مفيد هم هست. افرادي كه براي كنترل

ديابت خود از قرص استفاده ميك نند، اگر علایم

افت قند خون را در طول روز داشتند، بايد فوراً

روزه خود را افطار كنند.

بيماران ديابتي كه روزه مي گيرند، بايد رژيم

غذايي مخصوص خود را در افطار و سحر رعايت

نمايند و در مصرف غذاهاي شيرين كه در ماه

مبارك رمضان در وعده ی افطار استفاده مي شود،

زیاده روی نکنند و ميزان توصيه شده توسط متخصص

تغذيه را مراعات نمايند.

براي كنترل بهتر قند خون توصيه مي شود كه اين

افراد قند خون، قبل از سحر و بعد از افطار خود را چك کنند.

مواردي كه در بيماران ديابتي روزه داري توصيه نمي شود و بهتر است روزه نگيرند:

- اگر قند خون قبل از سحري بالاتر از 350 ميلي گرم بر

دسي ليتر باشد.

- بيمار ديابتي كه سحري نخورده باشد.

- اگر براي كنترل ديابت، و لازم است در طول روز نيز قرص

مصرف شود.

- اگر انسولين تزريق مي شود و در طول روز نيز بايد تزريق

داشته باشند.

- اگر عوارض كليوي، چشمی و... دیابت بروز کرده، بهتر است

برای جلوگیری از عوارض بیشتر روزه نگيرند و با پزشك خود

مشورت كنند.

14

ديابتي ها براي روزه داري بايد

با پزشك معالج خود و متخصص

تغذيه مشورت كنند

ب. افراد مبتلا به پر فشاري خون

مبتلایان به پر فشاری خون خفيف تا متوسط مي توانند روزه بگيرند و روزه داري به كاهش

فشار خون آنان كمك ميك ند، اما بايد با پزشك معالج خود براي داروهايشان مشورت

كنند. برای مثال، مقدار داروهاي مدر )ادرار آور( براي جلوگيري از كم آبي بايد كاهش يابد و

داروهاي بلند اثر مانند ايندرال و ... بايد كيبار در روز قبل از سحر استفاده شود.

- افراد مبتلا به فشار خون بالا بايد دريافت نمك، چربي )و در كشورهاي غير اسلامي،

الكل( خود را كنترل نموده و از كشيدن سيگار اجتناب نمايند. خوشبختانه تمامي اين

اعمال در ماه مبارك رمضان ميسر است.

- روزه براي افرادي كه فشار خون شديد دارند و يا فشار خون آن ها بطور ناگهاني بالا

مي رود و كنترل شده نيست، توصيه نمي شود.

ج. بيماري هاي قلبي - عروقي

روزه داري و رعايت كي برنامه ی غذايي صحيح با كاهش عوامل خطري مانند كاهش وزن،

كاهش سطح چربي هاي خون و نكشيدن سيگار، سبب پيشگيري از بروز بيماري هاي قلبي و

عروقي مي شود. اما در مورد كساني كه به بيماري هاي قلبي و عروقي مبتلا هستند، موضوع

متفاوت است و حتما بايد با پزشك معالج خود مشورت نمايند.

در حالت كلي، رعایت این موارد ضروری است:

- بيماراني كه دچار گرفتگي رگ هاي قلبي هستند و دارو مصرف مي كنند، از آنجا كه

عدم مصرف دارو در زمان مقرر، زندگي آن ها را به مخاطره مي اندازد، نبايد روزه بگيرند.

- بيماران قلبي بايد به تداخلات دارو و غذا توجه نموده و به توصيه هاي پزشك معالج

خود دقيقاً عمل نمايند.

- بيماران قلبي كه سابقه ی جراحي دارند، اگر پزشك معالج اجازه دهد، منعي براي روزه داري

ندارند.

15

د. سردرد و سردردهاي ميگرني و معمولی

سردرد مي تواند علت هاي بسياری داشته باشد، اما دلیل

اساسي سردردهاي مرتبط با روزه داري؛ ناشي از گرسنگي

و افت قند خون، از دست دادن آب بدن، خواب ناکافی

و قطع مصرف موادي است كه وابستگي ايجاد ميك نند

)مانند كافئين و ن كيوتين(.

سردردهاي ميگرني نيز در اين دوران تشديد مي شوند،

چون در ماه رمضان علایمي مانند سردردهاي عصبي، كاهش

قند خون و كم آبي باعث افرايش اسيدهاي چرب آزاد خون شده و به طور مستقيم اثر شديدي

بر روي آزاد سازي كاتهك ولامين ها در ميگرن مي شود. اما حتي اين افراد نيز با راهنمايي و

كمك پزشك معالج و ايجاد تغ ييرات مختصر در مصرف دارو، مي توانند روزه بگيرند.

براي كاهش بروز سردرد توصيه مي شود:

- آب و مايعات كافي نوشيده شود. )مصرف سبزيجات در وعده ی سحري كم ككننده است(

- عدم قرار گرفتن در معرض نور خورشید و در صورت اجبار استفاده از عینک و کلاه

- عدم انجام فعالیت های شدید بدنی و ورزش در معرض نور خورشید

- ترک سیگار قبل از ماه مبارک و یا به حداقل رساندن مصرف آن

- کم کردن مصرف قهوه و چای پررنگ قبل از ماه مبارک

- گاهی مصرف یک قرص مسکن در وعده ی سحری، می تواند کمک کننده باشد.

ه- بيماران كليوي

نقش اساسي و مهم كليه ها در بدن، تصفيه ی خون و دفع مواد زايد است، که در صورت

عدم مصرف کافی آب و مایعات، کلیه ها نمی توانند وظیفه ی خود را به خوبی انجام دهند.

در ماه مبارک، خصوصاً در تابستان، فرصت کافی برای تأمین مایعات بدن وجود ندارد؛

از این رو به منظور پیشگیری از عواقب کم آبی در طول روز که گاهی می تواند خطرناک

باشد، باید به نکات زیر دقت نماییم:

- مصرف کافی آب و مایعات در فاصله ی افطار تا سحر، تا کلیه ها بتوانند تصفیه ی خون

از مواد زاید را به خوبی انجام دهند.

- کنترل نمک دریافتی ضروری است.

16

- افرادی که کلیه های سنگ ساز دارند )بیش از دو سنگ ادراری طی 6 ماه( برای روزه

داری باید با پزشک معالج خود مشورت کنند.

- برای بیماران دیالیزی روزه توصیه نمی شود.

تغذيه ی صحيح به هنگام سحر و افطار

در برخي منابع توصيه شده است كه افراد روزه دار همانند زماني كه روزه نيستند، سه

وعده غذا بخورند كه اين وعده ها شامل افطار، شام و سحر است، اما صرف غذا در دفعات

كمتر از 2 بار در سال هایی که ماه مبارک رمضان در فصل تابستان است، توصیه نمی شود.

بهتر است غذاي مصرفي در وعده ی سحري خصوصيات و ويژگي وعده ی ناهار را داشته

باشد، تا از ايجاد گرسنگي در طول روز پيشگيري شود. با توجه به ساعت صرف افطار و

فاصله تا وعده ی سحري، مي توان ساعتی پس از افطار كي وعده ی غذايي مثل شام سبك

صرف كرد؛ البته اين به وضعيت خود شخص و تمايل او به صرف غذا بستگي دارد. در

هنگام افطار، مصرف غذاهاي سبك و مختصر شامل گروه هاي غذايي شير و لبنيات )مانند

شير و ماست و پنير(، ميوه و سبزي، نان و غلات )مانند برنج و نان( براي افزايش قند

خون توصيه مي شود؛ مانند نان و پنير و سبزي كه كيي از عادات خوب غذايي هموطنان

در اين ايام است. علاوه بر آن، مصرف شير گرم، فرني و شير برنج در هنگام افطار مناسب

است. استفاده از مواد غذايي آبكي مثل سوپ کم چرب، آش کم حبوبات، حليم بدون روغن

17

)حليم منبع خوبي از مواد نشاسته اي، فيبر، پتاسيم و منيزيوم است( و همچنين مايعات

به هنگام افطار و سحر، موجب حفظ تعادل آب و موادمعدنی فرد روزه دار مي شود.

استفاده از سبزي و ميوه در هنگام افطار و همچنين در فاصله ی بين افطار تا سحر، به

دليل اينك ه منبع خوبي از آب و فيبر هستند، براي دستگاه گوارش بسيار مفيد است و

مانع بروز يبوست مي شود. توصيه مي شود در وعده ی سحري مقدار مناسبي سبزي هاي

مختلف )سبزی خوردن( مصرف شود. سبزي ها با دارا بودن مواد مغذي مختلف و آب،

علاوه بر تأمين ويتامين ها و مواد معدنی مورد نياز بدن، از تشنگي فرد در طول روز

جلوگيري ميك نند.

مصرف مواد غذايي شيرين در وعده ی سحري توصيه نمي شود. مصرف مواد غذايي

شيرين با تحر كي انسولين موجب ورود قند خون به داخل سلول ها و در

پی آن كاهش قند خون مي شوند. به اين ترتيب، مصرف مواد غذايي شيرين

و حاوي قندهاي ساده مثل شيرينی و شکلات در وعده ی سحري، موجب

مي گردد شخص زودتر گرسنه شود.

عبادت هايي كه بعد از افطار در ماه مبارك رمضان انجام مي شود به

متابوليسم غذا كمك مي کند. در نماز خواندن تمام ماهيچه ها و مفاصل

درگير هستند و مي تواند جانشين كي ورزش با شدت متوسط باشد كه

كالري مصرف مي شود.

18

عادات غذایی غلط در ماه مبارک رمضان

• كيي از عادات غذايي غلط روزه داران اين است كه به دليل تشنگي زياد، افطار را با

آب سرد و یا نوشیدنی های سرد شروع ميك نند. توصيه مي شود افطار را با نوشیدنی های

گرم مانند آب جوش، چاي کمرنگ و شیر گرم آغاز نمایند. پس از آن مي توانند از خرما

يا كشمش استفاده كنند، زيرا اين دو سبب كنترل اشتها مي شود و از پرخوری به هنگام

افطار ممانعت ميك ند. علاوه بر آن، مصرف خرما در ماه مبارك رمضان در تنظيم قند

خون بسيار مفيد است، از این رو توصيه مي شود كه در وعده ی افطار 5- 3 عدد خرما

مصرف گردد )خرما منبع خوبي از مواد مغذي، قند، فيبر و پتاسيم است( از مصرف بيش

از حد خرما نيز مانند ساير شيريني ها پرهيز شود.

• در وعده هاي سحر و افطار از پرخوري اجتناب کنید، و تا حد امکان به جاي مصرف

انواع شيريني ها مثل زولبيا و باميه كه فقط حاوي انرژي و فاقد مواد مغذي )ويتامين ها

و مواد معدنی( هستند، از مواد غذايي طبيعي شيرين مثل خرما، كشمش و انواع ميوه

استفاده نمایید. افراط در مصرف انواع شيريني به هنگام افطار چاقي و اضافه وزن را به

دنبال خواهد داشت.

• مصرف آب زياد به هنگام صرف افطار سبب اختلال در هضم مواد غذايي مي شود. بعد

از صرف سحري نيز بسياري از افراد از بيم تشنگي در طول روز، به مقدار فراوان آب

مي نوشند كه عادت غذایی درستی نيست.

19

• از نوشيدن بيش از اندازه ی چای در وعده ی سحري اجتناب نمایيد،

چون چاي باعث افزايش دفع ادرار و از دست رفتن نم كهاي معدني

می شود كه بدن در طول روز به آن احتياج دارد.

• روزه داران عزيز از مصرف تنقلات زياد در فاصله ی افطار تا سحر پرهيز

كنند. اين قبيل مواد دير هضم هستند و سبب مي شوند كه به هنگام

سحر به دليل پري معده، ميل به غذا كاهش پيدا كند.

• مصرف مواد غذايي سنگين، دير هضم، پر چرب و سرخ شده به هنگام

افطار، مناسب نيست. به طور كلي بهتر است به جاي غذاهاي چرب و

سرخ کرده، از غذاهاي آب پز و بخارپز استفاده شود.

مصرف زياد قندهاي ساده در وعده سحر باعث ترشح زياد

انسولين و افت قند در طول روز مي شود

راه های مقابله با تشنگی در طول روز

در مواقعی که ماه مبارک رمضان با روزهای بلند تابستان

مقارن می شود، يکی از مشکلات اساسی روزه داران، بروز

تشنگی در طول روز است. محدود کردن مصرف نمک

در وعده های افطار و سحر در اين دوران بسيار مهم و

کمک کننده است. دريافت اضافه نمک، بدن را مجبور

به واکنش نموده و برای دفع اين مقدار مازاد نياز، مقادير

زیادی آب از بدن دفع می گردد. توصيه می شود به غير از

مقدار نمک اندکی که برای طبخ، لازم است به غذا اضافه

شود، دیگر سر سفره به غذا نمک اضافه نشود. علاوه بر آن،

مصرف ميوه و سبزی کافی می تواند در طول روز از بروز

تشنگی زودرس جلوگيری نمايد. بهتر است ميوه در فاصله ی افطار تا سحر و سبزی در

هر دو وعده ی افطار و سحر و سالاد بخصوص در وعده ی سحر مصرف گردد. از مصرف

مواد غذایی پرپروتئین در وعده ی سحری )مانند کباب ها( خودداری شود. این مواد غذایی

به دلیل داشتن پروتئین زیاد، سبب تحریک تشنگی در ساعات اولیه ی روز شده، روزه دار

را دچار تشنگی شدید می نمایند.

كي دستور غذايي عمومي در ماه مبارك رمضان

افطار:

ابتدا با چاي کمرنگ، آب جوش يا شير گرم با خرما يا كشمش روزه ی خود را باز كنيد

و سپس كيي از غذاهاي زير پيشنهاد مي شود: انواع نان سبوسدار و پنير همراه با سبزي

یا گوجه فرنگی یا گردو، فرني يا شيربرنج، انواع كوكو و شامی، شله زرد.

شام:

با فاصله ی 2 ساعت بعد از افطار، كيي از غذاهاي زير را انتخاب كنيد:

سوپ ساده و کم چرب، آش با حبوبات کم، حليم )بدون روغن(، خوراك لوبيا، عدسي،

خوراك سبزيجات با كمي نان سبوسدار و تیره به همراه ماست و خيار و سبزي خوردن

يا سالاد کاهو و دوغ.

20

- بلافاصله بعد از شام از مصرف چاي خودداري كنيد، چون جذب آهن را كاهش می دهد.

بهتر است به عنوان دسر بعد از شام از ميوه ها، مخصوصا مركبات و میوه هایی كه حاوي

مقادير بالايي ويتامين C هستند، استفاده كنيد، زيرا جذب آهن را در بدن افزايش داده و

در سوخت و ساز طبيعي بدن و توليد برخي از هورمون ها نقش ويژه اي دارند.

- تا پايان شب و هنگام خواب، تا حدی که میل دارید از ميوه ها و سبزی ها و آب و سایر

نوشیدنی ها استفاده كنيد.

سحري:

وعده ی سحري بهتر است مثل وعده ی ناهار باشد و غذاي اصلي در اين وعده صرف شود:

- انواع چلوخورشت و پلوهاي مخلوط با حبوبات و سبزيجات )عدس پلو، لوبيا پلو،

سبزي پلو( به همراه مقدار اندکی مرغ، ماهي يا گوشت )مصرف زیاد مواد پروتئینی در

سحر سبب تشنگی در ساعات اولیه روز می شود( و سبزي هاي تازه مثل سبزي خوردن

يا سالاد کاهو و ماست برای اين وعده مناسب است. لازم به ذکر است که از مصرف

بیش از حد سالاد خودداری شود.

- بلافاصله بعد از اتمام سحري از نوشيدن چاي پررنگ اجتناب كنيد، زيرا هم جذب

آهن را كاهش می دهد و هم مصرف زیاد چای در سحر باعث افزايش دفع ادرار و دفع

مواد معدني مورد نياز بدن و بروز تشنگي در طول روز مي شود.

21

برخي از مشكلات رايج در روزه داري

1. یبوست:

دلایل: مصرف زياد غذاهاي تصفيه شده مثل نان های تهيه شده از آرد سفيد )نان لواش

و فانتزی( و كاهش مصرف آب و غذاهاي حاوي فيبر )ميوه و سبزي(.

درمان: افزایش مصرف نان های سبوس دار و تیره، استفاده از ميوه و سبزی و میوه های

خشک مانند آلو خیس شده، و افزایش مصرف آب.

2. سوء هاضمه و نفخ: سوء هاضمه همراه با احساس پري معده

دلایل: مصرف زياد غذاهاي چرب، سرخ كردني و ادويه دار؛ غذاهايي مثل تخم مرغ، كلم،

حبوبات و نوشابه هاي گازدار.

درمان: استفاده از غذاهای آب پز و بخار پز و نوشیدنی های سالم مانند آب، شربت های

سنتی مانند عرق نعنا، بهار نارنج و بیدمشک.

3. افت فشارخون: تعريق زياد، ضعف، كاهش انرژي، سرگيجه، رنگ پريدگي و حالت

غش كه ممكن است هنگام بعدازظهر در ماه مبارك رمضان اتفاق بيفتد از علایم افت

فشارخون است.

دلایل: مصرف كم مايعات و نمك کافی.

درمان: خنك نگه داشتن فرد و افزايش مصرف مايعات و نمك کافی )نمک زیاد خود

مشکل ساز است( در هنگام افطار و سحر.

4. سردرد:

دلایل: عادت به مصرف كافئين در طول روز و استعمال دخانیات و قطع آن، خستگي

و عدم استراحت و خواب كافي به علت فعاليت زياد يا افت فشارخون.

درمان: بهتر است از 1 تا 2 هفته قبل از ماه مبارك رمضان، مصرف مواد حاوي كافئين

و تنباكو را كاهش دهيد )نوشيدني ها و چاي هاي گياهي فاقد كافئين جايگزين مناسبي

به شمار مي آيند(. در طول ماه مبارك رمضان برنامه ی خود را طوري تنظيم كنيد كه

خواب و استراحت كافي داشته باشيد.

- اگر سردرد به علت افت فشارخون بسيار جدي باشد، بايد روزه را افطار کرد.

22

5. افت قند خون:

ضعف، سرگيجه، خستگي، عدم تمركز، تعريق، لرزش، كاهش فعاليت و قدرت جسماني،

سردرد و تپش قلب از علایم افت قند خون است.

دلایل )در افراد غيرديابتي(: مصرف زياد قندهاي ساده در وعده ی سحر، چون اين امر

باعث ترشح زياد انسولين و افت قند در طول روز مي شود.

درمان: پرهيز از مصرف غذاها و نوشيدني هاي حاوي قندهاي

ساده و شیرینی ها در وعده ی سحر

تذكر: بیماران ديابتي نوع یک و دو براي روزه داري بايد با

پزشك معالج خود و متخصص تغذيه مشورت كنند.

6. گرفتگي عضلات:

دلایل: مصرف ناكافي غذاهاي حاوي كلسيم، منيزيوم و پتاسيم.

درمان: مصرف غذاهايي كه منبع غني از مواد فوق هستند؛

مثل سبزي ها، ميوه ها، لبنيات، گوشت و خرما.

7. سوزش سردل، ورم معده و ...

دلایل: افزايش اسيد در معده ی خالي باعث اين عوارض مي شود. سوزش سردل ابتدا در

قسمت فوقاني معده در انتهای جناغ سینه شروع شده، تا ناحيه ی گلو گسترش ميي ابد.

غذاهاي ادويه دار، نوشابه هاي گازدار و نيز قهوه اين حالت ها را بدتر ميك نند. گاهی

مصرف غذاهای پرچرب نیز می تواند سبب بروز اين مشکلات شود.

درمان: درمان هايي براي كاهش سطح اسيد معده موجود است که طبق نظر پزشک

تجویز می شود.

تذکر: افرادي كه دچار زخم معده يا ناراحتی های گوارشی هستند، بايد برای روزه داري

با پزشك معالج خود مشورت كنند.

8. سنگ كليه:

دلایل: افرادي كه سابقه ی سنگ کلیه دارند، این بیماری در ماه مبارک رمضان به دلیل

تشنگی طولانی و کم آبی تشدید می شود.

23

درمان: توصيه مي شود این افراد برای روزه داری با پزشک معالج متخصص تغذیه ی خود

مشورت كنند.

9. درد مفاصل:

دلایل: افزايش فشار در مفصل زانو هنگام نماز مخصوصاً در افراد سالمند و افرادي كه

دچار التهاب مفاصل )آرتروز( هستند باعث درد، تورم و ناراحتي مي شود.

درمان: كم كردن وزن، چون زانوها قادر به تحمل وزن اضافي نيستند. ورزش و حفظ تناسب

اندام باعث كاهش درد مي شود و فرد راحت تر نماز خود را به جا بياورد.

توصيه های تکميلی در روزه داري

در طول ماه مبارك رمضان رژيم غذايي ما نبايد با حالت عادي خيلي تفاوت كند و

بايد كاملاً در حد امكان ساده باشد. رژيم بايد به گونه اي باشد كه وزن ما ثابت بماند؛

البته افرادي که اضافه وزن دارند، ماه رمضان فرصت مناسبي براي تعديل وزن آن ها به

شمار مي آيد.

به دليل طولاني بودن ساعات روزه داري و نسبتا كوتاه بودن زمان صرف غذا

در طول شبانه روز، لازم است كه براي وعده هاي سحر و افطار به سهل الهضم

و يا كند هضم بودن غذا دقت كنيم. استفاده از غذاهاي سهل الهضم به

خصوص در افطار توصيه مي شود.

24

در زير تعدادي از غذاهاي سهل الهضم و كند هضم نام برده شده است:

الف. غذاهاي سهل الهضم

1. حليم بدون روغن

2. پوره ی سيب زميني

3. انواع خورش يا خوراك كم چرب

)خوراك مرغ: مرغ+ سبزي هاي آب پز

مثل سيب زميني، هويج، قارچ و آلو(

4. خوراك گوشت كم چربي

5. ماهي كبابي

6. انواع سوپ يا آش رقيق و كم چرب

7. تخم مرغ آب پز

8. فرني

چند سؤال درباره ی روزه داري در ماه مبارك رمضان

1. آيا روزه باعث افت قند خون می شود؟

اگر فاصله ی بين دو وعده ی غذايي بيش از حدود 10 ساعت نباشد، قند خون به ميزان

طبيعي حفظ مي شود، اما در گرسنگي های طولاني تر، مثلاً در روزه بي سحري به ويژه در

روزهاي طولاني سال، قندخون، به كمتر از ميزان طبيعي کاهش میي ابد و اين موضوع به

ويژه در نوجوانان خطر آفرين است.

ب. غذاهای کند هضم

1. آش رشته

2. حليم با روغن

3. غذاهاي چرب

4. كتلت، کوكو و شامی

5. املت خرما يا تمريه خرما

)تخم مرغ+خرما+روغن(

6. ماكاروني

7. شير برنج+ شيره

25

2. آيا روزه سبب کاهش وزن مي شود؟

در كساني كه به نحو صحيح روزه مي گيرند و دو وعده غذاي نسبتاً سبك در سحري و

افطار مي خورند، روزه سبب کاهش وزن مي شود. به بيان ديگر، اگر در هنگام روزه داري

كي وعده غذاي انسان حذف شود، طبعاً كالري دريافتي كمتر از نياز بوده و براي تأمين

بقیه آن از چربي ذخيره در بدن استفاده خواهد شد و وزن کاهش می یابد. اما اگر غذاي

مصرفي در سحر، افطار و تا هنگام خواب، در حد نياز بدن و يا حتي بيشتر باشد، افراد به

دلیل کاهش فعالیت بدنی، دچار اضافه وزن نیز می شوند.

3. چه غذاهايي براي سحري مناسب است؟

سحري بايد ويژگي كي وعده ی ناهار را داشته باشد؛ ضمن اين كه بايد به گونه اي باشد

كه احساس تشنگي را به حداقل برساند. غذاهايي كه آب جذب ميك نند - مثل ماكاروني،

ته ديگ و آش رشته - ايجاد تشنگي مي نمایند. استفاده از سالاد و هندوانه تا حدود زيادي

مانع تشنگي مي شود.

4. آيا بدون سحري مي توان روزه گرفت؟

... بهتر است بدون سحری روزه نگيريم ... به خصوص در نوجوانان گرسنگي 24 ساعته سبب افت شدید قند خون و تحليل رفتن

عضلات مي گردد كه بسيار زيان آور است. گاهی روزه داران در انتهای شب اقدام به خوردن

شام نموده و سحری میل نمی نمایند که این هم روش مناسبی نیست. شام کامل در آخر

شب به هیچ عنوان نمی تواند جایگزین مناسبی برای سحری باشد.

5. چه غذاهايي براي افطاري مناسب است؟

به دليل آن كه معده چندین ساعت خالي بوده، بهتر است با مايعاتي كه تقريباً درجه

حرارت بدن را دارند، افطار را شروع كنيد. آب جوشيده ی خنک شده يا چاي كم رنگ يا

سوپ هاي کم چرب و رقیق براي اين منظور مناسب اند. بهتر است قند يا خرما كه سريعاً

جذب مي شوند با آب جوشيده خنک شده يا چاي مصرف گردد تا قند خون را كمي

افزايش دهد.

26

6. آيا خوردن دو وعده غذا به جاي سه وعده براي بدن ايجاد مشكل مي كند؟

اصولاً هيچ ترجيحي بر اي آن كه از افطار تا سحر مثلاً سه وعده يا چهار وعده غذا

بخوريم، در بزرگسالان وجود ندارد؛ اما در كودكان و نوجوانان به سبب كوچك بودن حجم

معده، حتماً سه وعده غذاي اصلي و دو ميان وعده لازم است. در مورد نوجواناني كه روزه

بر آنان واجب است، بايد حجم و يكفيت دو وعده غذاي سحري و افطار در حدي باشد كه

نيازهاي آنان را تأمين كند و رشد آنان را به تعويق نيندازد.

7. آيا روزه سبب زخم معده مي شود؟

عوامل بروز زخم معده متعدد است. اضطراب و استرس و همچنين توان بدن در خنثي

كردن اسيدهاي معده نقش مهمي در اين زمينه دارند. اصولاً چون افراد روزه دار از كي

آرامش عرفاني برخوردارند، زمينه اي براي پيدايش زخم معده فراهم نمي شود. البته در

كساني كه زخم معده دارند، به ويژه در دوران فعال بيماري، ممكن است روزه گرفتن

سبب تشديد عوارض شود.

8. آيا روزه مانع درس خواندن مي شود؟

در ساعات آخر روز و قبل از افطار، به دليل كاهش نسبي قند خون، قدرت تمركز

و يادگيري پا يين می آيد؛ البته افراد با هم تفاوت دارند. بهتر است كه دانش آموزان و

دانشجويان درس خواندن را از صبح زود شروع كنند و ساعات هاي آخر روز را براي

استراحت بگذارند.

27

9. آيا روزه سبب ك مبود ويتامين ها و املاح بدن مي شود؟

با خوردن سبزي و ميوه و شير در دو وعده ی سحر و افطار، نياز بدن به ويتامين ها و

املاح بدن به خوبي تأمين مي شود. نکته ی بسیار مهم ضد عفونی کردن سبزی خوردن

است که در اینجا به طور خلاصه به آن اشاره می کنیم:

پس از پاک کردن، سبزی ها باید آن ها را در ظرف بزرگی بریزیم و یکبار با آب بشوییم.

)مرحله ی زدودن گل و لای(. سپس روی سبزی ها در حالی که در آب هستند، چند قطره

)بستگی به مقدار سبزی دارد( مایع ظرفشویی اضافه می کنیم و با حرکت دست سبزی ها

را به دقت در این آب می شوییم )مرحله ی انگل زدایی(. سپس سبزی ها را آبکشی کرده

و پس از افزودن مجدد آب، به ازای هر 10 لیتر آب، یک قاشق چای خوری پرکلرین )یا

مواد ضد عفونی کننده ی دیگر( اضافه نموده، سبزی ها را در این وضعیت برای 10 دقیقه

رها می کنیم. در آخر سبزی ها را با آب خالص می شوییم.

28

منابع:

1- Mahan LK, Escott-StumpS (eds).Krause›s Food, Nutrition and Diet

Therapy.12th ed,WB Saunders Co, Philadelphia, 2008.

-2 ورزش و فعاليت بدني منظم، دكتر حامد فرسار، ملك افاق شكراللهي، سيده

صفورا دژپسند و دكتر نفيسه معمار كرماني، وزارت بهداشت درمان و آموزش

پزشكي، چاپ دوم 1389

-3 تغذيه در طب ايراني اسلامي، دكتر غلامرضا كرد افشاري، دكتر حوريه

محمدي كناري، دكتر سيد سعيد اسماعيلي، انتشارات نسل ن كيان، چاپ چهارم

1388

-4 بهداشت و تغذیه در روزه، دکتر محمد مهدی اصفهانی، انتشارات موسسه

فرهنگی جهان رایانه کوثر، چاپ دوم - مهر 1380

-5 مجموعه مقالات کنگره روزه داری و سلامت، مجله غدد درون ریز و متابولیسم

ایران، 1380 پاییز،

-6 تغذیه در ماه مبارک رمضان، حامد پور آرام، وزارت بهداشت درمان آموزش

پزشکی، 1386


 

 

 


نویسنده
مراسم سینه زنی مقابل زیارتگاه سید عباس
صدا و سیمای مرکز آبادان      دوشنبه، ۱۰ مهر ۱۳۹۶ ۱۲:۱۲
با سلام منظورتان از سینه زنی در آبادان دانلود مراس...
صدا و سیمای مرکز آبادان
مستند ژیوان و ژیوار
صدا و سیمای مرکز آبادان      سه‌شنبه، ۴ مهر ۱۳۹۶ ۱۴:۴۸
سلام خداروشکر...
صدا و سیمای مرکز آبادان
مراسم سینه زنی مقابل زیارتگاه سید عباس
سیدعادل      شنبه، ۱ مهر ۱۳۹۶ ۲۲:۰۳
فیلم سینه زنی در ابادان...
سیدعادل
نمایش 1 - 3 از 103 نتیجه
آیتم در هر صفحه 3
از 35